Son bir yılda yapay zekâ görünürlüğü konuşulan her toplantıda aynı soru çıkıyor: "llms.txt koyduk mu?" Soru masum ama arkasındaki beklenti çoğu zaman gerçekçi değil. Bu yazı dosyanın ne olduğunu, bilinen ve bilinmeyen tarafını ayırıyor.
llms.txt nedir?
llms.txt, sitenin köküne konan düz metin bir dosyadır. Fikir şu: bir dil modeli sitenizi anlamaya çalışırken onlarca HTML sayfasını ayrıştırmak yerine, sizin hazırladığınız sade bir özeti okusun. İçinde genellikle markanın ne yaptığı, ana sayfaların başlıkları ve bağlantıları, kısa açıklamalar bulunur.
Biçim olarak Markdown kullanılır ve robots.txt'ye benzetilir, ama işlevi tersidir: robots.txt neyin taranmayacağını söyler, llms.txt neyin okunmasını istediğinizi söyler. Bazı siteler yanına içeriğin tamamını düz metin olarak koyan bir llms-full.txt da ekler.
Gerçekten kullanılıyor mu?
Burada dürüst olmak gerekiyor. Bugün itibarıyla:
- llms.txt bir standart değil, bir öneridir. Arkasında W3C veya IETF gibi bir standart kuruluşu yok.
- Google, OpenAI, Anthropic ve Perplexity'nin hiçbiri "bu dosyayı okuyoruz ve sıralamada kullanıyoruz" diyen resmî bir belge yayımlamadı.
- Buna karşılık dosyanın okunmasını engelleyen bir şey de yok; sunucu günlüklerinde yapay zekâ tarayıcılarının bu adresi çektiği gözlemlenebiliyor. Çekilmesi, kullanıldığı anlamına gelmez.
Yani elimizde "işe yaradığına dair kanıt" yok, "zarar verdiğine dair kanıt" da yok. Bu ikisi arasındaki boşlukta karar vermek gerekiyor.
Sahadan bir kesit: 10 ajans sitesi
19 Eylül 2026'da, Ankara odaklı ticari sorgularda ilk sıralarda çıkan on dijital ajans sitesinin kökünü ve robots.txt dosyasını taradık. Firma adlarını yazmıyoruz; ilgi çeken şey dağılım:
| Kontrol | 10 sitede |
|---|---|
| llms.txt dosyası var | 4 |
| robots.txt'de yapay zekâ botu için ayrı kural var | 3 |
| Ana sayfada yapılandırılmış veri (JSON-LD) var | 5 |
| Soru-cevap şeması (FAQPage) var | 0 |
Tablo ilginç bir şey söylüyor: sektör llms.txt'yi konuşuyor ama on sitenin hiçbirinde soru-cevap şeması yok. Yani kanıtı tartışmalı olan iş yapılmış, etkisi belgelenmiş olan iş yapılmamış.
Soru-cevap şeması Google'ın kendi dokümantasyonunda tanımlı, yıllardır destekleniyor ve içeriğinizi "soru → cevap" biçiminde makineye okutuyor. Üretken sistemlerin tam olarak aradığı yapı bu.
Koyacaksanız nasıl doğru koyulur
Dosyayı koymaya karar verdiyseniz, yanlış koymak boşa emek olur. Dikkat edilecekler:
- Kökte ve düz adla dursun:
site.com/llms.txt. Alt klasöre konan dosya bulunmaz. - Metin olarak sunulsun. Sunucu bu dosyayı
text/plainile vermeli; bazı kurulumlar indirme olarak işaretliyor. - Sitenin gerçek hâliyle aynı olsun. Sitede olmayan hizmeti llms.txt'ye yazmak, tutarsızlık üretir ve güven sinyalini zayıflatır.
- Üretimi derlemeye bağlayın. Elle güncellenen dosya üç ay sonra eskir. Sitede sayfa eklendiğinde dosya kendiliğinden yenilenmeli.
- Çok dilli sitede sıra önemli: önce içerik kırpılıp sonra çevrilirse özet bozulur; önce çeviri, sonra kırpma.
Aynı emekle yapılabilecek daha etkili işler
llms.txt yazmak yarım gün sürer. Aynı yarım günü aşağıdakilerden birine ayırmak, etkisi belgelenmiş bir kazanç verir:
- Soru-cevap şeması: zaten sayfalarınızda duran SSS bölümünü makineye okutmak. Yukarıdaki taramada on siteden sıfırında vardı.
- Yapay zekâ tarayıcılarına erişim kontrolü: robots.txt'de arama tarayıcılarını açıkça izinli yapmak, sunucu günlüğünden geldiklerini doğrulamak.
- Doğrudan cevap paragrafı: her önemli sayfanın başına, sorunun cevabını iki cümlede veren bir özet koymak.
- Tutarlı firma bilgisi: ad, adres, telefon ve hizmet tanımının sitede, işletme profilinde ve dizinlerde birebir aynı yazılması.
Karar: koymalı mı?
Bizim uyguladığımız kural şu: koyulur, ama sıraya sonda girer ve tek başına bir vaat olarak sunulmaz. Maliyeti düşük, riski yok, ileride kullanılırsa hazır olursunuz. Ama bir teklifte "yapay zekâ görünürlüğü çalışması" başlığının altında tek kalem olarak llms.txt yazıyorsa, o teklifte asıl işler eksik demektir.
Sık sorulan sorular
llms.txt koyunca ChatGPT'de çıkar mıyım?
Hayır, böyle bir garanti yok. Hiçbir büyük sağlayıcı bu dosyayı sıralamada kullandığını açıklamadı. Görünürlük, içeriğin soruyu cevaplaması ve marka bilgisinin tutarlılığıyla ilgilidir.
llms.txt ile robots.txt aynı şey mi?
Değil. robots.txt tarayıcılara neyi taramayacaklarını söyleyen, yıllardır yerleşik bir dosyadır. llms.txt ise içeriğinizin özetini sunan bir öneridir ve zorunlu değildir. Biri diğerinin yerine geçmez.
llms-full.txt de gerekli mi?
Gerekli değil. Sitenin tamamını düz metin olarak sunar; büyük sitelerde dosya çok büyür ve bakımı zorlaşır. Küçük ve orta ölçekli sitelerde ek yük yaratmıyorsa konabilir.
Dosyayı koyduk, işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarız?
Doğrudan ölçemezsiniz. Yapılabilecek tek şey sunucu günlüğünden dosyanın hangi botlar tarafından çekildiğini görmek ve genel yapay zekâ görünürlüğünüzü ayrı yöntemlerle takip etmektir.
Rakiplerimizde var, bizde yoksa geri mi kalıyoruz?
Ölçülebilir bir geri kalma değil. Aynı taramada rakiplerin hiçbirinde soru-cevap şeması yoktu; asıl fark orada açılıyor.
Yapay zekâ görünürlüğü tek bir dosyaya indirgenemeyecek kadar geniş bir iş. Nasıl ölçüldüğünü ölçüm yazımızda, bütününü GEO nedir yazısında anlattık.